پایان نامه مدیریت

نقد محتوا یکی از روش‌های با اهمیت پژوهش است که در سال‌های اخیر بیشتر مورد تذکر محققان قرار گرفته است.

فرد،ان کرلینجر (Fred N. Kerlinger) تعریف جامعی از اینآموزش ارائه می‌دهد: "تحلیل محتواروش بررسی و تجزیه و تحلیل ارتباط‌ها به روش نظام دار، عینی و کمی جهت اندازه‌گیری متغیرهاست."

وی در بیان ویژگی‌های نقد محتوا می‌افزاید: "در قدیم برای اندازه‌گیری متغیرها، از اینروش کمتر استفاده شده است. ولی فرد د نو و فزاینده آن در پژوهش رفتاری به اندازه گیری متغیرهایی معطوف بوده است که بدون این روش، اندازه گیری آنها میسر نبوده است... در اینآموزش به جای مشاهده مستقیم رفتار افراد یا درخواست از آنان جهت جواب دادن به مقیاس‌ها یا مصاحبه با آنان، پژوهشگر ارتباط‌‌هایی را که افراد ایجاد کرده ‌اند؛ انتخاب سئوال‌هایش را در آنها جستجو می‌کند."

تعریف "برنارد برلسون" (Bernard Berelson) از تحلیل محتوا، تعریف جامعی است زیرا هنوز با گذشت بیش از چهل سال، محققان از آن استفاده می‌کنند. برلسون می‌نویسد : تجزیه و تحلیل محتوا، روش تحقیقی است که جهت تشریح عینی، منظم و کمی محتوای آشکار پیام‌های ارتباطی بکار می‌رود.

در تعریف فوق، مفاهیم "کمی و کیفی" "عینی ذهنی" و "آشکار و نهان" جای بحث زیاد دارد. گرچه نقد محتوا کلا بر مبنای داده‌های کمی است، ولی می‌توان متغیرهای کیفی را به متغیرهای کمی تبدیل کرد.

در تحلیل محتوا، پژوهشگر پیام‌های تولید شده را مورد تجزیه نقد قرار می‌دهد و به دنبال پیدا کردن پاسخی برای پرسش ‌های تحقیق است.روش تحلیل محتوا جهت پژوهشگران علوم اجتماعی آدم ی فرصت‌های گوناگونی را جهت مصرف مرتب از فرا گیرترین شکل مدارک مربوط به امور آدم ی- یعنی محتوای ارتباطات- فراهم می‌آورد. دامنه وسیع این فرصت‌ها ی که تنوع موارد ی را کهراهنمای نقد محتوا در آن مفید واقع شده است مرور می‌کنیم؛ آشکارتر خواهد شد.

مراحل نقد محتوا
مراحل نحوه تحلیل محتوا به این ترتیب است:

1- معین کردن هدف: هدف یک پژوهش علمی دستیابی به جواب چند سئوال فرضیه است.

2- طرح سئوالات فرضیه‌ها

3- گزینش واحد تحقیق: در واقع این سئوال‌ها و فرضیه‌های تحقیق است که نوع متغیر واحد تحقیق را معین می‌کند.

4- ساختن زیرمقوله‌ها: در این وهله پژوهشگر با توجه به فرضیه‌ها سئوال‌ها و صورت مسئله تحقیق، متغیرهایی را می‌سازد که با مبنا قرار گرفتن برای کد گذاری مطالب مورد نظر، محقق را در جهت پاسخگویی به سئوال‌ها فرضیه‌ها کمک کند. این کار در واقع همان تهیه و تولید دستورالعمل کد گذاری به شمار می‌رود.

5- ارائه تعاریف نظری- علمی: در این وهله بایستی محقق بتواند تعریف نظری جامع مانعی جهت متغیرها ارائه دهد که درعمل امکان کد گذاری مطالب به راحتی میسر باشد.

6- معین کردن جامعه آماری: این کار برمبنای سئوال‌ها و فرضیه‌های تحقیق معین می‌شوند.

7- نمونه گیری: نمونه گیری در تحلیل محتوا با نمونه گیری درروش پیمایشی فرق چندانی ندارد و در واقع دغدغه مهم پژوهشگر این است که نمونه‌ها به طریقی انتخاب شوند که بتوانند آن کل مورد نظر را نمایندگی کنند.برای نمونه گیری با توجه به فرضیه‌ها و سئوال‌های تحقیق در دسترس بودن نمونه‌ها می‌توان یک هفته یا یک ماه و یا سال آماری ساخت.

8- کد گذاری و جمع‌آوری داده‌ها: در این وهله ، محقق با توجه به واحد تحقیق،نمونه‌های گزینش شده را بر اساس دستورالعمل تهیه و تولید شده، تحلیل کد گذاری کرده پس کد‌های مربوطه را در برگه ویژه کد گذاری ثبت می‌کند.

9- روایی پایایی: در وهله بعد از کد گذاری، برای آنکه اصل عینیتآموزش تحلیل بکار گرفته محک زده شود، ضریب قابلیت اعتماد (پایایی) محاسبه می‌شود. (با مصرف از فرمول اسکات کد گذاری مجدد حداقل 10 درصد پیام‌ها)

10- آزمون‌های آماری: در این وهله پژوهشگر، داده‌های بدست آمده موجود در برگه کد گذاری را وارد رایانه ی با نرم‌افزار spss می‌کند تا از طریق آزمون‌های آماری- که بیشتر آزمون کای اسکوئر مورد نظر است- به جدول های توزیع زیادی دست یافته بعد به وهله انتها به مفهوم تجزیه نقد داده‌ها برسد. در این وهله است که پژوهشگر برای سئوال‌ها فرضیه‌های تحقیق جواب مناسب دریافت می‌کند. و برهمین مبنا نیز تحقیق می‌تواند توصیه هایی جهت انجام پژوهش‌های جدید ارائه دهد.